bene van eeghem blog

Wat Herman doet

Kerst is het noorden een beetje kwijt. Het is te warm en er ligt geen millimeter sneeuw. Vroeger blies u wolkjes toen u gepakt en gezakt met eindejaarsaankopen de winkel uit wandelde. Nu veegt u op zo’n moment het zweet van uw voorhoofd en beseft dat u te warm aangekleed bent. De deuntjes over een witte Kerst en dito landschappen missen voor de zoveelste keer hun doel. Kerst lijkt dood.

Toch werd het dit weekend nieuw leven ingeblazen. In het hartje van een werelderfgoedstad baadde een monumentale barokke kerk ‘s avonds in vuurrood licht. Er stonden overal kaarsen en er waren honderden glimlachende gezichten. Ze stroomden de kerk binnen en wensten elkaar bij voorbaat het beste voor 2016. Ze kwamen omdat hij speelde: Herman van Veen.

Hij is 70. Weet het publiek al meer dan 50 jaar te fascineren. De clown, de virtuoze violist, de magistrale muziekmaker. Grenzeloze wijsheid in alle bescheidenheid. Dit weekend was Brugge. De stem van Herman weerklonk in de Sint-Walburgakerk. En wat zo fenomenaal is aan die stem: dat ze vanaf de eerste noot de absolute stilte en bewondering in een zaal installeert. Stilte zoals die klinkt wanneer de eerste sneeuw is gevallen. In zo’n stilte komt elk lied perfect tot zijn recht.

Herman trakteerde zijn publiek dit keer niet op ‘Opzij’, ‘Hilversum 3′ of andere populaire riedeltjes. Er was kerstmuziek en stemmig werk, in verschillende talen. Eigen materiaal en covers. Met zijn vertrouwde muzikanten en met viool, klavecimbel, percussie, gitaar: instrumenten die in een adembenemend decor met een goddelijke akoestiek nog mooier klinken. U kijkt toe en plots zit er een traan in elke ooghoek: dat is wat Herman doet met mensen.

Neen, u hoort mij geen negatieve dingen zeggen over de man. Vanwege wie hij is. Een grote meneer – letterlijk ook – die het opneemt voor de goede zaak. Kinderrechten met vuur verdedigt. Die dingen op het netvlies brandt en in het geheugen grift. Hij vertelde met de knipoog over zijn grootouders en jeugdjaren. Over een vader die ‘hysterisch christelijk’ was wanneer hij met een hamer op zijn duim klopte. Over hoe hij als kind graag zong in de eetzaal, bij boerenkool en Hemaworst. Hij zong over leven, liefde, lijden, hoop, oorlog en verdriet.

‘Er waren altijd mensen
er zullen altijd mensen zijn die oorlog willen
omdat ze eraan verdienen kunnen
zoals ik –
door erover te zingen’

Herman deed een volle kerk lachen, fluisteren, applaudisseren en dan de adem inhouden. Uitgerekend op de plek waarvan u en ik weten dat ze vandaag vaak leeg is. Er is geen begeestering meer in de kerk, maar Herman bracht ze moeiteloos terug. Statig gehuld in die zwarte broek en dat vuurrode hemd. Mooi in alle eenvoud.

Noem zo’n concert gerust een preek op maat van de 21ste eeuw: pretentieloos, mooi en raak. Geloofwaardig. Het is de opkikker die een kind doet lachen en volwassenen een duwtje geeft om door te gaan. De man die het mirakel aflevert, buigt diep op het einde. Wenst u veilig thuis, welterusten. En graag tot nog eens.

Ik wens u hetzelfde gevoel de komende tijd. Dat u rustig door schoonheid overdonderd wordt, alle dagen die dit jaar nog rijk is. De 366 dagen erna mag het nog eens gebeuren. Met een streepje muziek van Herman erbij lukt het vast wel.

Fijne feesten.
Veilig thuis.
En graag tot nog eens.

(foto © ANP)

Herman Van Veen