bene van eeghem blog

“Etienne is doat!”

Unesco Werelderfgoed, daar moet ik dringend eens mee bellen. Nu de heisa rond Zwarte Piet geluwd is, wil ik hen vragen of ze de gesprekken van bejaarden op de Brugse bussen in hun lijst willen opnemen. Brugse wuuvetjies en oekde vintjies zeggen het zoals het is. Ze verspreiden nieuws en faits divers, met zin voor humor. Gedresseerd met één der sappigste accenten op deze aardkloot.

Zo zat ik heel lang geleden op bus 13 richting “azèdde” (A.Z. Sint Jan). Er zat een fietsrek over mijn tanden en de ijzerdraadjes moesten aangespannen worden. Een mannelijke passagier was duidelijk begaan met mijn toestand en knoopte spontaan een babbel aan:

“Emmo meistjie toch, zo joenk en ol kalant* iere!”
“Ja meneer, maar ’t is voor mijn beugel.”
“Hèn paniek, kient. ’t Is ier e hoe adrestje. Ze maken ier van twè olve e hjeelen!”

Van twee halve een hele maken – hoe komen ze erbij, dacht ik op dat moment. 20 jaar na datum ben ik de quote nog steeds niet vergeten. Als bij toeval zat ik dit weekend wéér op buslijn 13. Richting thuis, vanuit de stad. De kroost was opvallend braaf (o mirakel), en dit gesprek tussen twee passagiers kwam me ter ore.

Vrouw 1: “Moh, ’t ziejje gie! Kan ’t noh hepeist ok je stemme oarden, mo kwoare nie seker dajjet ’t gie woart.”
Vrouw 2: “Joak, joak. ‘k Pakken nie veejle de bus mo vandaahe wel . K’en komèssjes hedoan in ’t stad.”
Vrouw 1: “Ewel koordehe je stemme en kpeisdege noh: ’t is ’t ze zie nie. Mo je ziet ’t hie wel!”
Vrouw 2: “Joak, joak.”
Vrouw 1: “’t Is dajje een oëd an et, kost’n jen aanhezichte nie sien!”
Man (buitenstaander): “’t Is den oët diettem doet.”

(of hoe je met één zin de dynamiek van een gesprek compleet omgooit. Maar de wuuvetjies lieten zich niet doen en taterden verder)

Vrouw 1: “Seh, ejjet hoart van Etienne?”
Vrouw 2: “Nènk, nènk.”
Vrouw 1: “j’ès doat!”
Vrouw 2: “Njeej?”
Vrouw 1: “Joaj! Hendoet! En wètje oewe?”
Vrouw 2: “Nènk!”
Vrouw 1: “Awel vorihe weeke wastje tie snoens noh e kaffietje hon drienken in de Hejma! En kort voo ’t nieuws wasten tjie weere tuus. En kommen ik langs lèk hewente, ‘k bellen kèk an… en je doetjie nie owpen!”
Vrouw 2: “Mohow…”
Vrouw 1: “Serieus wè! ‘k Peize verdèmme, kbelle noh ekkèr. Je hotjie mien toch nie azow in de reehe** loate stoan zekerst!”
Vrouw 2: “Njeej, njeej…”
Vrouw 1: “En da bleef mo stille. Dus kieken ik deur ze vijstere… en je laah doat èzze zeitele behot!”
Vrouw 2: “Moh…”

(even dacht ik: oké, hier mag het verhaal stoppen. Maar dat deed het niet. Integendeel: het werd nog straffer)

Vrouw 1: “Serieuws. Z’en de pliesje*** hebelt en ol. Voo te weeten of datje tie echt wel in de Hejma hewèst was en joat, joat, ’t wazzem. Etienne! En j’is tjie dorachter heweune nor uus hehoan. En j’ee se sluffers noh uuthedoan en al.”
Vrouw 2: “Allè zeh….”
Vrouw 1: “En j’is no Blokken behinnen kieken en ze luchte is uuthehoan****. Azommo.”
Vrouw 2: “Aheliek e schoanen doad…”
Vrouw 1: “Ja. En datje noh warm aat ok binnen hehoan zien, kujje da helowven?”
Vrouw 2: “Joak. Joak.”
Vrouw 1: “Mo je moe gie ier afstappen zejker?”
Vrouw 2: “Joak joak.”
Vrouw 1: “Allè hoët. Kontent dak je hezien en. Toe ’t noste kèr é zeh.”
Vrouw 2: “Hie ook. En best nie te vele no Blokken kieken!”

Eén halte verder is ondergetekende met de kinderen afgestapt. Hardop lachend. Brugse bejaarden busconversaties: grappiger wordt het nooit. Bovendien leert een mens eruit: dat naar Blokken kijken de gezondheid ernstig kan schaden, bijvoorbeeld. U weze gewaarschuwd.

Duiding bij dialectwoorden

*: klant
**: regen
***: politie
****: ‘zijn licht is uitgegaan’: hij heeft de geest gegeven